Nowe tendencje

Nowe tendencje w zakresie akredytacji laboratoriów badawczych


AKREDYTACJA
     Globalny system akredytacji dzieli się na bloki regionalne. W Europie jest on reprezentowany przez European cooperation for Accreditation - EA. Na szczeblu międzynarodowym akredytacja została podzielona na 2 grupy: ILAC - International Laboratory Accreditation Cooperation oraz IAF - International Accreditation Forum. Polskie Centrum Akredytacji (PCA) jest członkiem wszystkich 3 organizacji.
     W ostatnich kilku latach nastąpiła zasadnicza zmiana w podejściu do akredytacji. Od 2003 roku EA zacieśniło współpracę z Komisją Europejską w celu opracowania jednolitych ram prawnych dla akredytacji.
Wprowadzono alternatywne sposoby sprawowania władzy publicznej:
  • przeniesienie zadań państwa na podmioty nie będące de facto administracja publiczna lecz działające jako władza publiczna;
  • za utrzymanie systemu i realizacje zadań nie płaci podatnik poprzez budżet państwa lecz wyłącznie zainteresowany podmiot.
     W ramach „Nowych Ram Prawnych” dnia 13.08.2008 r. opublikowano Rozporządzenie 765/2008/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające nowe wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do wprowadzania produktów do obrotu z 9.07.2008 r. które obowiązuje od 1.01.2010 r. (pociągnęło za sobą zmiany w ustawie o systemie zgodności - ostatnia ustawa o zmianie tej ustawy z 15.04. 2011 r.). Skutki regulacji wynikające z Rozporządzenia 765/2008/WE to m. in.:
  • istnienie tylko jednej krajowej jednostki akredytacyjnej;
  • udzielanie akredytacji w charakterze władzy publicznej;
  • działalność krajowej jednostki akredytacyjnej - non profit;
  • obowiązkowe członkowstwo w EA;
  • zakaz konkurencji z innymi jednostkami akredytacyjnymi i jednostkami oceniającymi zgodność;
  • obowiązek monitorowania działalności każdej jednostki oceniającej zgodność, której wydano certyfikat akredytacji;
  • zasoby finansowe jednostek akredytujących zapewniają państwa członkowskie UE, które maja obowiązek monitorowania jej działalności.
      Spodziewane skutki na arenie międzynarodowej – eliminacja konieczności wielokrotnych akredytacji i ocen produktów, a co za tym idzie  ułatwienie swobodnego przepływu towarów i usług oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarki.
 
KRYMINALISTYKA
     W związku z wydaniem Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2009/905/WSiSW z 30.11.2009 r. w sprawie akredytacji dostawców usług kryminalistycznych wykonujących czynności laboratoryjne – laboratoria kryminalistyczne znalazły się w obszarze regulowanym (obowiązkowa akredytacja) na razie w zakresie identyfikacji daktyloskopijnej i badań genetycznych.
     Komitet EA SD. Laboratoriów jest organem odpowiedzialnym za sprawy merytoryczne związane z działalnością jednostek akredytujących państw UE w obszarze akredytacji laboratoriów badawczych i wzorcujących. W jego skład wchodza przedstawiciele wszystkich jednostek akredytujących z państw UE a także przedstawiciele ENFSI, WADA, EUROLAB, EURACHEM, EEE-PT. Na posiedzeniu komitetu EA ds. laboratoriów (marzec 2010) odbyły się warsztaty tematyczne - badania dla potrzeb sądownictwa, powołano także (jedną z pięciu) Internetowa Grupę Techniczną (doradztwo dla jednostek akredytujących) do badań  na rzecz sądownictwa.
     Na arenie międzynarodowej funkcjonowały dotychczas 2 dokumenty doradcze: ILAC G19 zastosowanie normy ISO/IEC 17025 (Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących) w laboratoriach kryminalistycznych i opracowany przez EA i ENFSI – EA-5/03 zastosowanie wymagań normy ISO/IEC 17020 (ogólne kryteria działania różnych jednostek inspekcyjnych) do postępowania na miejscu zdarzenia.
      Aktualnie grupa robocza (ILAC AIC W 10) powołana na arenie międzynarodowej opracowuje dokument doradczy zajmujący się wszystkimi etapami postępowania od zgłoszenia zdarzenia przez postępowanie na miejscu zdarzenia, laboratoryjne badania kryminalistyczne po wydanie opinii na rzecz sądownictwa w oparciu o ww. normy.